بنده و جنابعالى زارع و مزرعه و زراعت خودمانيم

معنى ابد, اينست كه ديگر , تا , الى , حتى , متى , و از اين گونه الفاظى كه دلالت بر غايت و نهايت دارند, براى او نيست. بگوييم تا خدا خدايى مى كند , به يك معنى تا در اينجا هم معنى ندارد, خلاصه هستيم كه هستيم..

ببين در اينجا خودت را چگونه ساخته اى , در آنجا مهمان سفره خودت هستى كه (( الدنيا مزرعه الاخرة ))

بنده و جنابعالى زارع و مزرعه و زراعت خودمانيم
هر چه كاشته ايم همانيم , و خودمان را آن چنان كه ساخته ايم محشوريم .

يكى از موازين محكم , و مسائل متين حكمت متعاليه اين است كه علم و عمل انسان سازند . هر چند كه به حسب ظاهر , عمل حركت است , نماز مى خوانيم حركت است , طواف مى كنيم حركت است , جهاد مى كنيم حركت است , همه كارهاى ما حركت است , ولكن در دل اين حركت بركت است و آن بركت , ملكه و قدرت و منه است , اگر اعمال صالح باشند آن ملكات فضائل اخلاقى خواهند شد , و اگر طالح باشند , رذائل اخلاقى خواهند بود.

غرض اينست كه از اين اعمال و حركات , آن ملكات حاصل مى شوند و آن ملكات انسان سازند , و انسان يعنى همين كه اينطور خود را ساخته است.
همچنانكه به مدرسه رفته ايد و قلم در دست گرفته ايد , تا كم كم از حركتها امروز دانا و خوانا و نويسا شده ايد , همچنين از همه اعمال خودمان كه حركات اند داريم خودمان را مى سازيم , باطن و سر و لب آنها همان ملكات انسان ساز است..

___________________
#مجموعه_مقالات
حضرت علامه حسن زاده ی آملی روحی فداه